Καλοήθης Υπερπλασία Προστάτη

Όχι. Η λέξη «καλοήθης» σημαίνει ακριβώς αυτό: δεν πρόκειται για καρκίνο και δεν αποτελεί καρκίνο του προστάτη. Είναι ένα ξεχωριστό πρόβλημα που οφείλεται σε φυσιολογική διόγκωση του αδένα με την ηλικία. Ωστόσο, επειδή ορισμένα συμπτώματα (όπως το αίμα στα ούρα) μπορεί να εμφανιστούν και στις δύο καταστάσεις, ο ουρολόγος θα κάνει πάντα τις απαραίτητες εξετάσεις για να αποκλείσει άλλα αίτια.

Είναι σπάνια πριν από τα 30, αλλά αρχίζει να γίνεται εμφανής από την τέταρτη δεκαετία της ζωής και μετά. Η συχνότητά της αυξάνεται σταθερά με την ηλικία, με αποτέλεσμα μέχρι τα 85 έτη περίπου το 90% των ανδρών να παρουσιάζουν κάποιο βαθμό υπερπλασίας του προστάτη.

Τα συμπτώματα χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες. Στα ερεθιστικά συμπτώματα ανήκουν η συχνοουρία, η νυκτουρία, το αίσθημα επιτακτικής και δύσκολα ελεγχόμενης ανάγκης για ούρηση, το κάψιμο κατά την ούρηση και η διαρροή σταγόνων μετά το τέλος της ούρησης. Στα αποφρακτικά συμπτώματα ανήκουν η δυσκολία στην έναρξη της ούρησης (ιδιαίτερα τη νύχτα), η αδύναμη ή διακοπτόμενη ροή, η παρατεταμένη ούρηση και το αίσθημα ότι η κύστη δεν αδειάζει πλήρως. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί πλήρης κατακράτηση ούρων.

Σε άνδρες ηλικίας 55 έως 75 ετών, ο ρυθμός αύξησης κυμαίνεται συνήθως από 1 έως 10 κυβικά εκατοστά τον χρόνο. Ο ρυθμός αυτός επηρεάζεται από παράγοντες όπως η φυλή, οι ορμόνες, ορισμένα φάρμακα και περιβαλλοντικοί παράγοντες, γι’ αυτό και διαφέρει σημαντικά από άνδρα σε άνδρα.

Ναι, θεωρείται σοβαρό σύμπτωμα και σε άνδρα με διογκωμένο προστάτη πρέπει πάντα να διερευνάται άμεσα από ουρολόγο. Δεν σημαίνει απαραίτητα κάτι κακοήθες, όμως χρειάζεται προσεκτικό έλεγχο για να διαπιστωθεί η αιτία.

Η διάγνωση ξεκινά με λεπτομερές ιστορικό και ερωτηματολόγια συμπτωμάτων (IPSS, ποιότητα ζωής), κλινική και νευρολογική εξέταση, δακτυλική εξέταση του ορθού, γενική ούρων, εξέταση αίματος για PSA και για τη νεφρική λειτουργία (ουρία, κρεατινίνη), ουροροομετρία με μέτρηση του υπολείμματος ούρων μετά την ούρηση, καθώς και υπερηχογράφημα νεφρών, κύστης και προστάτη. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν και πιο εξειδικευμένες εξετάσεις, όπως ουροδυναμικός έλεγχος ή κυστεοουρηθροσκόπηση.

Όχι. Σε ήπιες περιπτώσεις με ελάχιστη επίδραση στην καθημερινότητα, ο γιατρός μπορεί να προτείνει απλή παρακολούθηση χωρίς άμεση θεραπεία. Η θεραπεία γίνεται απαραίτητη όταν τα συμπτώματα επιδεινώνονται, επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής ή όταν εμφανίζονται επιπλοκές.

Οι επιλογές κλιμακώνονται ανάλογα με τη βαρύτητα της πάθησης. Σε ήπιες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν φυτικά σκευάσματα. Η φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνει άλφα-αναστολείς που χαλαρώνουν τους μύες του προστάτη και αναστολείς της 5-άλφα ρεδουκτάσης που συρρικνώνουν τον αδενικό ιστό, μόνες τους ή σε συνδυασμό. Υπάρχουν επίσης ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όπως η διουρηθρική εξαίρεση με laser (HoLEP, ThuLEP) και η μέθοδος REZUM για προστάτες 30 έως 80 κυβικών εκατοστών. Για μεγαλύτερους προστάτες ή σε περιπτώσεις με επιπλοκές, μπορεί να χρειαστεί ρομποτική αδενεκτομή, ιδιαίτερα όταν ο όγκος του προστάτη ξεπερνά τα 100 κυβικά εκατοστά.

Το χειρουργείο θεωρείται απαραίτητο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις: όταν υπάρχει απόφραξη με διάταση των νεφρών, κατακράτηση ούρων, επαναλαμβανόμενη αιματουρία, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, λίθοι ή εκκολπώματα στην κύστη, υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, ή όταν το υπόλειμμα ούρων μετά την ούρηση παραμένει αυξημένο (πάνω από 150 έως 200 κυβικά εκατοστά).

Σε άνδρες άνω των 60 ετών με διογκωμένο προστάτη και αποφρακτικά συμπτώματα, η πιθανότητα να χρειαστούν χειρουργική αντιμετώπιση κατά τη διάρκεια της ζωής τους υπολογίζεται περίπου στο 39%. Το ποσοστό αυτό αφορά κυρίως όσους δεν ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στη φαρμακευτική αγωγή.

Η διουρηθρική εκτομή ή εξαίρεση με τη μέθοδο TURiS (διπολική τεχνική με φυσιολογικό ορό) αποτελεί σήμερα την πιο διαδεδομένη προσέγγιση. Απαιτεί συνήθως νοσηλεία 1 έως 2 ημερών και ο ασθενής παίρνει εξιτήριο χωρίς καθετήρα και χωρίς χειρουργική τομή. Η ανοιχτή προστατεκτομή έχει πλέον περιοριστεί σημαντικά, καθώς οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές προσφέρουν εξίσου καλά ή καλύτερα αποτελέσματα με μικρότερη επιβάρυνση.

Αν παρατηρήσετε δυσκολία στην ούρηση, συχνοουρία, νυκτουρία, αδύναμη ροή ή αίσθημα ατελούς κένωσης της κύστης, αξίζει να κλείσετε ραντεβού με ουρολόγο για αξιολόγηση. Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει καλύτερη παρακολούθηση και βοηθά στην αποφυγή επιπλοκών.